Szambo czy oczyszczalnia?

Brak możliwości podłączenia domu jednorodzinnego do gminnej czy miejskiej sieci kanalizacyjnej powoduje konieczność odprowadzania ścieków w inny sposób. Do wyboru jest przy tym zwykle szambo przydomowe lub przydomowa oczyszczalnia ścieków. Co wybrać? Sprawdź to razem z nami.

Wymagania prawne

Nie zawsze budowa czy to szamba, czy przydomowej oczyszczalni ścieków jest możliwa. Decyduje tutaj usytuowanie zbiornika szamba czy oczyszczalni oraz warunki gruntowo-wodne, jakie panują na danej działce. Liczy się zapis umieszczony w pozwoleniu na budowę, dotyczący systemu odprowadzania ścieków, oraz zapisy znajdujące się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu.

Jeśli chcesz wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków razem z domem, w ramach jednego przedsięwzięcia inwestycyjnego z obiektem mieszkalnym, to w dokumentach projektowych powinien być również projekt oraz lokalizacja oczyszczalni na planie zagospodarowania działki. Pozwolenie na budowę lub zgłoszenie budowy powinno obejmować także oczyszczalnię. Nie trzeba wówczas realizować żadnych dodatkowych formalności związanych z inwestycją.

Inaczej będzie, jeśli oczyszczalnia przydomowa będzie budowana niejako niezależnie względem domu jednorodzinnego. Będziesz musiał w takiej sytuacji zrealizować odrębną inwestycję. Wówczas licz się z tym, że musisz zadośćuczynić przepisom budowlanym, zgodnie z którymi budowa przydomowej oczyszczalni o wydajności mniejszej niż 7,5 m3 na dobę wymaga jedynie tego, by zgłosić zamiar jej wykonania w starostwie powiatowym. Po upływie 30 dni i nie później niż po upływie dwóch lat możesz rozpocząć jej realizację. Do zgłoszenia powinieneś dołączyć przy tym:

  • szkice oraz rysunki oczyszczalni,
  • mapkę z lokalizacją przydomowej oczyszczalni ścieków,
  • dokument potwierdzający Twoje prawo do dysponowania nieruchomością budowlaną.

Po wybudowaniu oczyszczalni musisz przeprowadzić inwentaryzację powykonawczą i zawiadomić o tym fakcie starostwo powiatowe.

Zbiorniki betonowe szamb przydomowych podobnie jak oczyszczalnie mogą być budowane na zgłoszenie w starostwie powiatowym. Chodzi u o budowę szamba o pojemności do 10 m3. Jeśli w ciągu 21 dni po zgłoszeniu inwestycji urząd nie wyrazi sprzeciwu w formie decyzji, można rozpoczynać działania. Możesz też załatwić formalności związane z wybudowaniem szamba przydomowego wraz z pozwoleniem na budowę nowego domu czy budową na zgłoszenie.

Kiedy można wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków?

Brak przyłącza kanalizacyjnego powoduje, że trzeba znaleźć dla niego alternatywę – na przykład dla domu całorocznego czy letniskowego. Może nią być przydomowa oczyszczalnia ścieków, która jest uznawana za ekologiczną i tanią oraz wygodną w eksploatacji metodę radzenia sobie z takim problemem. Jednak o możliwości budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zawsze będą decydować władze lokalne, które ustalają, w jaki sposób mają być gromadzone i odprowadzane ścieki z gospodarstw domowych na określonym terenie. Regulacje lokalne zawsze są umieszczane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jeśli dla danego terenu nie ma takiego planu, to w formie uchwały samorządu gminnego.

Należy wyraźnie podkreślić to, że nie w każdym przypadku można wybudować oczyszczalnię ścieków przy domu. Optymalnie, jeśli ma ona zostać wybudowana na działce, gdzie występuje grunt przepuszczalny o poziomie wód gruntowych poniżej 2 m. Wtedy właściwie bez większych problemów możesz wybudować przydomową oczyszczalnię ścieków z drenażem rozsączającym, która zajmie dosyć sporą powierzchnię działki – około 100 m2 licząc dla 4-osobowej rodziny. Osadnik gnilny powinien być usytuowany w sąsiedztwie budynku, nawet bezpośrednio, ale musisz zadbać o wyprowadzenie odpowietrzenia przez instalację kanalizacyjną co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych w tym budynku. Jeśli takie warunki nie zostaną zachowane, odległość osadnika od budynku powinna wynosić co najmniej 5 metrów.

Problem pojawia się z pewnością na działkach, w przypadku których poziom wód gruntowych jest wysoki – lustro wody występuje powyżej granicy 2 m. Wtedy dreny oczyszczalni przydomowej powinny być układane w warstwie filtracyjnej, w formie nasypu o wysokości gwarantującej odstęp m.in. 1,5 m między rurą drenarską a najwyższym poziomem wód gruntowych. Może się też okazać, że miejsce pod drenaż filtracyjny jest zbyt małe na jego umieszczenie. Wyjściem z sytuacji może być wykonanie jednego, ale szerokiego tunelu filtracyjnego bądź ustawienie szeregowo pakietów filtrujących. Drenaż na działkach z gruntem słabo przepuszczalnym lub o wysokim poziomie wód gruntowych wymaga złoża piaskowego lub żwirowego.

W zastosowaniu na działkach niewielkich, o niekorzystnych warunkach wodno-gruntowych, są też oczyszczalnie ze złożem biologicznym, z osadem czynnym, a także w wersji hybrydowej, łączącej takie rozwiązania. Wysoką zdolnością do efektywnego oczyszczania ścieków cechują się oczyszczalnie roślinne, gdzie złoże biologiczne to system korzeniowy określonych roślin.

Budowa szamba przydomowego

Przed przystąpieniem do budowy szamba musisz obliczyć, zbiornik o jakiej pojemności będzie Ci potrzebny. Pojemność uzależniona jest przede wszystkim od tego, ile osób będzie mieszkać na stałe w domu i jaką ilość wody zużywać będą one w ciągu np. 1 roku. Szacuje się przy tym, że jeśli w obiekcie jednorodzinnym żyje 4-osobowa rodzina, to wystarczy na nią zbiornik o pojemności 10 m3, przy założeniu, że ścieki będą wywożone 2 razy w miesiącu.

Zbiorniki szamba powinny być wykonane tak, by mieć wentylację z rury zakończonej wywiewką, która powinna sięgać co najmniej 0,5 m powyżej poziomu działki. Przynajmniej jeden z pionów kanalizacyjnych w domowej instalacji musi być wyprowadzony ponad dach i zakończony wywiewką.

Porównanie szamba i przydomowej oczyszczalni ścieków

Co wybrać? Szambo czy przydomową oczyszczalnię ścieków, zakładając, że oba rozwiązania są możliwe do wykonania? Z pewnością zbiornik trzeba opróżniać częściej, co generuje większe koszty eksploatacji. Natomiast wszystkie rodzaje oczyszczalni ścieków wymagają okresowo – średnio raz na 2 lata – usuwania osadów stałych ze zbiornika wstępnego. Na tym nie koniec, ponieważ często zbiorniki oczyszczalni będą wymagały czyszczenia lub wymiany wkładów filtracyjnych. Jeśli wybierzesz rozwiązania z urządzeniami mechanicznymi, muszą one być okresowo poddawane konserwacji.

Największym zarzutem stawianym szambom przydomowym jest to, że są one rozwiązaniem mało ekologicznym. Jednak nie zawsze musi tak być. Możesz wybrać ekologiczne szambo, które będzie rozwiązaniem optymalnym m.in. na niewielką działkę. To zbiornik bezodpływowy, w którym gromadzone będą ścieki. Powinny być one usuwane i wywożone do utylizacji z wykorzystaniem pojazdu asenizacyjnego.

Możesz wybrać ekologiczne szambo betonowe, które cechuje się idealną szczelnością, i następnie połączyć je z domowym systemem kanalizacyjnym. Dlatego będzie ono całkowicie niegroźne dla środowiska naturalnego i wód podziemnych.

Producenci szamb przydomowych oferują wiele różnych pojemności zbiorników. Mogą być to jednokomorowe szamba betonowe o pojemności już od 4 m3 do nawet 12 m3 w przypadku jedno- lub dwukomorowych zbiorników. Proces oczyszczania w zbiornikach betonowych może się odbywać poprzez osiadanie. Ekologiczna metoda oczyszczania terenu i wód gruntowych polega na udziale biobakterii znajdujących się w pierwotnych komorach szamba. Takie nowoczesne rozwiązanie może skutecznie konkurować z oczyszczalnią ścieków, łatwiej je wykonać i będzie zwykle od niej tańsze w realizacji.